نویسنده: اس.سی. لنوم[۱]
ترجمه: سارا خیابانیان
منبع: Studiobinder
فهم چگونگی نگارش فیلمنامه، در ابتدا میتواند ترسناک به نظر برسد، اما هنگامی که قالببندی و ساختار فیلمنامه را درک کنید، آنگاه میتوانید روی خلاقیت خود تمرکز کنید. درک اصول اولیه قالببندی فیلمنامه، تضمین میکند که ایدههای شما به طور واضح و حرفهای منتقل شوند. ما شما را در فرآیند نوشتن فیلمنامه همراهی خواهیمکرد تا بتوانید یک ایده عالی را به یک فیلمنامه حرفهای تبدیل کنید. ختم کلام، اگر به دنبال فهم چگونگی نوشتن یک فیلمنامه هستید، این راهنما، مراحل نگارش و قالببندی استاندارد را به شما ارائه میدهد.
توجه: جزئیات ساختاری متن و تصاویر برای مثالهای ذکر شده به دو صورت استاندارد تنظیم فیلمنامه در زبان فارسی و انگلیسی ترجمه و درج شده است تا بتوانید از این متن برای قالببندی فیلمنامههای خود در هر دو زبان فارسی و انگلیسی استفاده کنید.
فیلمنامه چیست؟
راهنمای قالببندی فیلمنامه
فیلمنامه یک متن استاندارد صنعتی[۲] است که به عنوان پایه و اساس یک فیلم عمل میکند. فهم چگونگی نوشتن فیلمنامه شامل تسلط بر ساختار، قالببندی فیلمنامه و تکنیکهای داستانگویی است. قالببندی مناسب یک فیلمنامه به خوانش و اجرای سادهتر فیلمنامه در مرحله تولید فیلم کمک میکند. دانستن ساختار مناسب فیلمنامه برای کسانی که بهدنبال آموختن فیلمنامهنویسی هستند بسیار با اهمیت است.
تعداد صفحات فیلمنامه معمولاً بین ۷۰ تا ۱۲۰ صفحه است، فیلمنامه بیشتر فیلمهای بلند به طور متوسط حدود ۱۱۰ صفحه دارند. تعداد صفحات بسیار اهمیت دارد، زیرا هر صفحه از فیلمنامه قالببندی شده، تقریباً معادل یک دقیقه از زمان نمایش فیلم است.[۳] درک قوی از قالب فیلمنامه فیلم به شما اطمینان میدهد که فیلمنامه برای مرحله تولید آماده است.
البته فهم چگونگی نوشتن فیلمنامه فراتر از تعداد صفحات آن است. تسلط بر ساختار، قالببندی و داستانسرایی بصری است که یک فیلمنامه را تاثیرگزار میکند. در این راهنما، همراه با تجزیه و تحلیل گامبهگام فیلمنامهنویسی، قالببندی فیلمنامه و عناصر ضروری فیلمنامه مانند عناوین صحنه، نقاط عطف و نحوه قالببندی صحیح گفتگوها و شرح صحنه را نیز بیان خواهیم کرد.
چگونه یک فیلمنامه را قالببندی کنیم؟
راهنمای قالببندی فیلمنامه
برای قالببندی صحیح فیلمنامه، از استانداردهای صنعتی که وضوح و خوانایی متن را تضمین میکنند، پیروی کنید. هر فیلمنامهنویسی باید قوانین قالببندی را بداند تا از آمادگی فیلمنامه برای استفاده در صنعت فیلمسازی اطمینان یابد. چه از نرمافزار استفاده کنید و چه به صورت دستی، دانستن نحوه قالببندی صحیح عناصر فیلمنامه ضروری است.
یک قالببندی فیلمنامه با ساختار مناسب، نظم و ترتیب و سهولت در تولید را تضمین میکند.[۴] اگر در حال یادگیری نوشتن فیلمنامه هستید، تسلط بر قالببندی، کلید حرفهای به نظر رسیدن فیلمنامه شماست. این ساختار برای فیلمنامهنویسانی که به دنبال قالب حرفهای فیلمنامه هستند، ضروری است. بنابراین، چگونه یک فیلمنامه را قالببندی کنیم تا انتظارات صنعت فیلمسازی را برآورده کند؟
در اینجا نحوه قالببندی صحیح فیلمنامه ارائه شدهاست:
- فونت: همیشه از فونت ب نازنین با اندازه ۱۴ (Courier 12) استفاده کنید ــ انتخاب این فونت، باعث ثابت ماندن نسبت تعداد صفحه به زمان نمایش میشود که در آن، هر صفحه تقریباً معادل یک دقیقه از زمان نمایش است.
- حاشیهها:
- راست: ۴ ساتنتیمتر یا ۵/۱ اینچ (برای سوراخ کردن و صحافی)[۵]
- سمت چپ، بالا و پایین: ۵/۲ سانتیمتر یا ۱ اینچ
- فاصله خطوط: هر صفحه شامل حدود ۵۵ خط است که همزمان باعث خوانایی و کارایی متن میشود.
- قالببندی گفتگوها: نام شخصیتها همیشه باید با حروف بولد نوشته شود و ۹ سانتیمتر یا ۷/۳ اینچ از حاشیه سمت راست فاصله داشته باشد.
- نام شخصیتها: باید با حروف بولد نوشته شود و از فاصله ۹ سانتیمتر یا ۷/۳ اینچ از سمت راست صفحه شروع شود.
- شماره صفحه: در گوشه بالا سمت چپ قرار میگیرد و از صفحه دوم شروع میشود.
رعایت این استانداردها تضمین میکنند که وقتی عناصر فیلمنامه را به درستی قالببندی کنید، فیلمنامه شما از ابتدا تا انتها انتظارات صنعت فیلمسازی را برآورده خواهد کرد.
توجه: برای دیدن نماتصاویر با کیفیت بالاتر میتوانید آنها را ذخیر کنید
بسیاری از فیلمنامهها با یک انتقال شروع میشوند که ممکن است شامل فید این[۶] یا صفحه سیاه[۷] باشد. برخی آن را در بالا سمت چپ و برخی دیگر در بالا سمت راست صفحه، جایی که بسیاری از انتقالها قرار دارند، قرار میدهند. اگر در حال یادگیری قالببندی انتقالها در فیلمنامه هستید، انسجام را در صفحات مختلف حفظ کنید.
برخی دیگر از فیلمنامهها با عنوانهای صحنه یا حتی زیرعنوانهای توصیفی که اهمیت بیشتری دارند، شروع میشوند.
عنوان صحنه (داخلی . آپارتمان ــ شب)
عنوان صحنه برای کمک به تفکیک فضاهای فیزیکی و ارائه ایدهای از جغرافیای داستان به خواننده و تیم تولید بهکار میرود.
شما میتوانید برای فضاهای داخلی، عنوان «داخلی» یا برای فضاهای خارجی، عنوان «خارجی» را انتخاب کنید. چگونه متنی را که از یک مکان به مکان دیگر منتقل میشود قالببندی کنید؟ ابتدا توضیحی از محیط و سپس زمان.
در اینجا یک مثال از متن یک فیلمنامه آورده شده است:
موارد نادری وجود دارد که صحنه از داخل شروع میشود و به خارج میرود و یا برعکس. در این شرایط، میتوانید بنویسید: داخلی/خارجی یا خارجی/داخلی.
بعضی از فیلمنامهها از نظر مکانی در نقاط مختلف اتفاق میافتند، بنابراین اغلب فیلمنامهنویسان از تعدادی خط فاصله برای اضافه کردن جزئیات بیشتر به عنوانهای صحنه استفاده میکنند:
این کار به فیلمنامهنویس کمک میکند تا از اشاره به موقعیت جغرافیایی در شرح صحنه[۸] اجتناب کرده، از فضای بیشتری برای نوشتن در مورد داستان اصلی استفاده کند و خوانندگان درگیر داستان شوند، نه قالببندی.
زیرعنوان
اغلب، نویسندگان از زیرعنوانها برای نشان دادن تغییر مکان بدون ایجاد شکست در صحنه استفاده میکنند، حتی اگر صحنه از داخلی به خارجی تغییر کرده باشد.
در اینجا یک مثال فیلمنامه آمده است:
فرض بر این است که خوانندگان تغییر در فضا را درک میکنند، در حالیکه زمان در هر دو فضا یکسان و حتی پیوسته است.
دلیل اینکه بسیاری از نویسندگان این کار را انجام میدهند این است که از تصور ورود به یک صحنه کاملاً جدید، اجتناب کنند، اگرچه همیشه میتوان با ایجاد یک عنوان صحنه کاملاً جدید، به جای واژه روز یا شب، از «ادامه»[۹] استفاده کنید.
این موضوع به حفظ سبک و ریتم شخصی در مقابله با ملاحظات تولید بستگی دارد.
انتقالها (FADE IN، CUT TO)
انتقالها در پایین سمت چپ صفحه قرار میگیرند. در فیلمنامهنویسی مدرن، به نظر میرسد که از انتقالها کمتر استفاده میشود. انتقالهایی که به نظر میرسد در آزمون زمان سربلند بیرون آمدهاند، «برش به[۱۰]» و «فید اوت[۱۱]» هستند. یادگیری نحوه نوشتن صحیح انتقالهای فیلمنامه به حفظ جریان و سرعت آن کمک میکند.
در اینجا یک مثال فیلمنامه آورده شده است:
همچنین شما میتوانید اصطلاح «دیزالو به[۱۲]» را نیز اضافه کنید اما استفاده از اصطلاحات به مرور زمان کمتر و کمتر میشود، احتمالاً به همان دلیلی که از بهکاربردن نماهای دوربین اجتناب میشود.
معرفی شخصیتها
وقتی شخصیتی را در فیلمنامه معرفی میکنید از حروف بولد برای نام شخصیت استفاده کنید، سپس به سن او اشاره کنید و در نهایت اطلاعاتی در مورد ویژگیها و شخصیت او ارائه دهید.
در اینجا یک مثال از فیلمنامه آمده است:
فیلمنامهنویسان راههای دیگری نیز برای انجام این کار پیدا کردهاند، اما این روش رایجترین و مناسبترین روش برای معرفی شخصیت در فیلمنامه است. نحوه نوشتن اطلاعات اولیه شخصیت فیلمنامه، به طور مؤثر، لحن کل صحنه شما را تعیین میکند.
شرح صحنه (آنچه از نظر بصری اتفاق میافتد)
شرح صحنه یا اکشن لاین جایی است که شما اعمال بصری و شنیداری را که روی پرده رخ میدهد توصیف میکنید. شما باید آن را به صورت سوم شخص و زمان حال بنویسید.
در اینجا یک مثال از فیلمنامه آمده است:
اغلب، میتوانید با حذف ضمایر و حروف ربط اضافی، فیلمنامه خود را خواناترکنید. صداهای بلند و اشیاء مهم را میتوان با حروف بولد نوشت تا تأثیر آنها بر داستان بیشتر شود. اگر به دنبال راهنمایی برای نوشتن فیلمنامه هستید که شرح صحنه شما را ارتقا دهد، این ترفند قالببندی ضروری است.
گفتگوها
خطوط گفتگوها در خط زیرین شخصیتی که به آن اختصاص داده شده است، قرار میگیرد. نوشتن گفتگوها از نظر قالببندی بسیار ساده است، اما در واقع دشوارترین بخش فیلمنامهنویسی است.
در اینجا یک مثال عالی برای بررسی وجود دارد:
پسوندها[۱۳]
زمانی که شخصیت جیزی خارج از قاب (O.S.) میگوید یا اگر گفتگو به صورت صدای روی صحنه (V.O.) باشد و یا وقتی شخصیت یک پاراگراف از گفتگو را تمام میکند، کاری انجام میدهد و بعد به صحبت ادامه میدهد، پسوندها استفاده میشوند.
در اینجا یک مثال از فیلمنامه آمده است:
این حالت به شکل ادامهدار[۱۴] خواهدبود.
پرانتز[۱۵]
شما میتوانید از یک پرانتز در داخل گفتگوی خود، برای نشان دادن حرکات کوچک یا حتی تغییر در خلق و خو بدون نیاز به پرش به یک شرح صحنه، استفاده کنید.
در اینجا یک مثال از فیلمنامه آمده است:
پرانتزها برای هدایت بازیگران و افزودن طعنه و ظرافت به اجراهای روی متن مناسب هستند، اما اگر بخواهید در مورد استفاده بیش از حد از پرانتزها محتاط باشید، از آنها به مقدار کم و فقط زمانی استفاده کنید که به روشن شدن قالببندی فیلمنامه در دیالوگ کمک میکنند. اکثر بازیگران حرفهای هستند و بهطور مثال اگر آل پاچینو در فیلمنامهای پرانتز پیدا کند، ممکن است احساساتش جریحهدار شود!
نماهای دوربین
فیلمنامهنویسان حرفهای میدانند که چگونه نماهای دوربین را بدون نوشتن آن نماها، پیشنهاد دهند، اما اگر اصرار دارید که یک نمای خاص را در فیلمنامه خود توصیف کنید، میتوانید آن را بهصورت یک زیرعنوان قالببندی کنید.
در اینجا یک مثال فیلمنامه آمده است:
اینکار به ما میگوید که قرار است نما طوری تنظیم شود که ما چیزها را از دیدگاه بازیگر ببینیم. نوشتن نماها اغلب مورد پسند نیست، اما اگر خودتان فیلم را کارگردانی میکنید، شاید بهتر باشد این کار را با احتیاط انجام دهید. در این موارد، دانستن نحوه قالببندی دستورالعملهای فیلمنامه به گونهای که از زبان بصری صحنه پشتیبانی کنند، مفید است.
ساختاردهی به یک متن
درک ساختار داستان
ساختار داستان چیزی بیش از قالببندی است ــ این پایه و اساسی است که یک ایده را به یک فیلمنامه جذاب تبدیل میکند. در حالی که برخی استدلال میکنند که ساختارهای کلاسیک منجر به فیلمهای کلیشهای میشوند، واقعیت این است که این ساختار به خلق داستانهایی کمک میکند که با مخاطبان همصدا میشوند. یک فیلمنامه با یک تضاد مرکزی قوی که روایت را به جلو میبرد، در هسته خود پیشرفت میکند.
پس چرا ساختار مهم است؟ زیرا شرکتهای تولیدی، استودیوها و مدیران به آن متکی هستند. آنها سالها صرف پالایش کسب و کار داستانسرایی کردهاند و اکثر فیلمهای موفق از نوعی ساختار کلاسیک پیروی میکنند. در حالی که هر نویسنده یا کارگردانی آن را به طور دقیق دنبال نمیکند، اما همه حرفهای ها آن را درک میکنند.
چارچوبهای زیادی وجود دارد، مانند نجات گربه، ساختار سه پردهای، سفر قهرمان و دایره داستان. اما در سطح بنیادی، هر داستان از روندی پیروی میکند که منعکس کننده تجربه انسانی است:
- معرفی ــ شخصیتها، محیط و مناقشه را معرفی میکند.
- توسعه ــ خطرات افزایش مییابند، موانع ایجاد میشود و شخصیت اصلی آزمایش میشود.
- نقطه میانی ــ یک نقطه عطف بزرگ که جهت داستان را تغییر میدهد.
- اوج داستان ــ تنش به اوج خود میرسد و شخصیت اصلی با بزرگترین چالش خود روبهرو میشود.
- فرود ــ پیامدهاآشکار میشوند و به سمت گرهگشایی هدایت میشوند.
- گرهگشایی ــ داستان به پایان میرسد، چه رضایتبخش و چه پایان باز.
دنبال کردن این ساختار به معنای فدا کردن خلاقیت نیست. بلکه نقشه راهی را ارائه میدهد که فیلمنامه شما را متمرکز و جذاب نگه میدارد.
قدرت طرح کلی
یکی از ابزارهای ضروری برای ساختاردهی فیلمنامه شما، طرح کلی فیلمنامه است. آن را به عنوان یک نقشه ناوبری برای سفر جادهای خود در نظر بگیرید ــ این طرح شما را از گم شدن نجات میدهد. یک طرح کلی قوی شامل موارد زیر است:
- ضربات داستان ــ لحظات کلیدی که روایت را به جلو میرانند.
- تفکیک صحنه ــ هدف هر صحنه و نحوه ارتباط آن با صحنههای دیگر.
- تخمین تعداد صفحات ــ به حفظ سرعت و تعادل کمک میکند.
اگر با بنبست نویسندگی دست و پنجه نرم میکنید، یک طرح کلی میتواند شما را در مسیر درست نگه دارد و تضمین کند که داستان شما به شکلی منطقی پیش میرود. به علاوه، تهیهکنندگان و استودیوها انتظار دارند رویکردی ساختارمند ببینند ــ آنها میخواهند بدانند که میتوانند قبل از سرمایهگذاری زمان و پول، روی فیلمنامه شما حساب کنند.
تسلط بر ساختار داستان به معنای محدود کردن خلاقیت شما نیست؛ بلکه به معنای ایجاد بهترین فرصت موفقیت برای ایدههایتان است.
نوشتن فیلمنامه فیلم
ایجاد صفحه عنوان برای فیلمنامه
قبل از پرداختن به قالببندی و ساختار، فیلمنامه شما به یک صفحه عنوان مناسب نیاز دارد. اگرچه ممکن است نکتهای جزئی به نظر برسد، اما اولین تأثیری است که فیلمنامه شما برای مخاطب ایجاد میکند. یک صفحه عنوان حرفهای نشان میدهد که شما استانداردهای صنعت فیلمسازی را درک میکنید و باعث میشود کار شما بینقص به نظر برسد.
در اینجا مواردی که باید در صفحه عنوان فیلمنامه گنجانده شود، آورده شده است:
قالب صفحه عنوان فیلمنامه
- عنوان ــ وسطچین و با حروف بولد نوشته شود.
- نویسنده ــ وسطچین زیر عنوان، معمولاً به صورت زیر قالببندی میشود: نویسنده [نام شما]
- بر اساس (در صورت وجود) ــ اگر فیلمنامه شما از اثر دیگری اقتباس شده است، موارد زیر را ذکر کنید: بر اساس رمان »[عنوان کتاب]» نوشته [نام نویسنده]
- اطلاعات تماس ــ ایمیل و شماره تلفن شما یا اطلاعات تماس نماینده شما که معمولاً در گوشه پایین سمت راست قرار میگیرد.
نمونه یک صفحه عنوان مناسب فیلمنامه:
نکات اضافی:
- از بیان اطلاعات شخصی غیرضروری خودداری کنید ــ برخلاف گذشته، نیازی به درج آدرس منزل خود ندارید. یک ایمیل مشخص برای کار فیلمنامهنویسی شما کافی است.
- از قالببندی استاندارد استفاده کنید ــ صفحه عنوان باید تمیز و ساده باشد. بدون تصویر، بدون فونتهای فانتزی ــ فقط حرفهای و آسان برای خواندن.
- آن را به یک صفحه محدود کنید ــ صفحه عنوان هرگز نباید از یک صفحه بیشتر شود.
یک صفحه عنوان با قالببندی خوب، لحن فیلمنامه شما را تعیین میکند. این یک گام کوچک اما ضروری است که تضمین میکند فیلمنامه شما از همان نگاه اول حرفهای به نظر برسد.
نمونه فیلمنامه
سایر نکات مهم فیلمنامهنویسی
برخی از شیوههای ظریف فیلمنامهنویسی ممکن است درست به نظر برسند اما میتوانند روند تولید فیزیکی را دچار سردرگمی و یا اختلال کنند. برنامهریزی دقیق پیش از تولید، انتقال روانتر از فیلمنامه به پرده نمایش را تضمین میکند و در زمان و منابع صرفهجویی میکند.
آیا این اتفاق برای شما آشنا به نظر میرسد؟ شما قالببندی فیلمنامه را درک میکنید، اما پس از خواندن فیلمنامههای محبوب، بیشتر گیج میشوید. بسیاری از فیلمنامهنویسان با استفاده خلاقانه از قالببندی، قوانین را زیر پا میگذارند تا سرعت و جریان کار را بهبود بخشند.
«چرا باید از قوانین سختگیرانه پیروی کرد وقتی نویسندگان برتر این کار را نمیکنند؟» شاید بپرسید، وقتی حتی حرفهای ها هم از قوانین سرپیچی میکنند، چگونه باید یک فیلمنامه را قالببندی کرد؟
سوال خوبی است. بیشتر فیلمنامههایی که میخوانید، پیشنویسهای اولیه یا فیلمنامههای سفارشی هستند، نه نسخههای آماده برای تولید. اگر میخواهید فیلمنامهتان برای تولید مناسب باشد، بهتر است این نکته را در نظر داشته باشید.
[۱] SC Lannom
[۲] متن استاندارد صنعتی به سندی اطلاق میشود که الزامات، مشخصات، راهنماها، یا دستورالعملهایی را برای یک فرآیند، محصول، یا خدمات در یک صنعت خاص تعریف میکند. این استانداردها معمولاً توسط سازمانهای استانداردسازی ملی یا بینالمللی تدوین میشوند و هدفشان ایجاد یکپارچگی، کیفیت، و ایمنی در فعالیتهای صنعتی است.
[۳] توجه داشته باشید که با قالببندی صحیح فیلمنامه است که به ساختار استاندارد هر صفحه یک دقیقه از فیلمنامه نزدیک میشویم.
[۴] توجه داشته باشید که متن فیلمنامهای که به صورت استاندارد قالببندی شده است نه تنها تیم تولید فیلم را برای شناخت اجزاء فنی و ساختاری فیلمنامه به بهترین شکل راهنمایی میکند. بلکه خوانندگان متن را نیز در تفکیک دقیق اجزای فیلمنامه و بهدست دادن درک درستی از وقایع و داستان راهنمایی میکند. یک فیلمنامه با داستانی جذاب که به شکلی صحیح قالببندی نشده میتواند خواننده را گیج و از فهم کیفیت آن باز دارد.
[۵] توجه داشته باشید که در فیلمنامههای به زبان فارسی این فاصلهها را از راست به چپ و فیلمنامههای انگلیسی از چپ به راست در نظر بگیرید
[۶] Fade in
[۷] Black screen
[۸] Action Lines
[۹] Continuous
[۱۰] CUT TO
[۱۱] FADE OUT
[۱۲] DISSOLVE TO
[۱۳] extensions
[۱۴] Continued (CONT’D)
[۱۵] Parenthetical
فیدان در شبکههای اجتماعی